در حال حاضر نرم افزارهایی به بازار آمدهاند كه علاوه براینكه به صورت نرم افزار رایگان Free Hardware عرضه میشوند ؛ همراه با كد سورس و منبع آن ارایه میشوند بعبارتی در نرمافزارهای Open Source علاوه بر نسخه ترجمه شده، كد اولیه نیز در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. با در اختیار داشتن كد اصلی برنامه؛ امكان اعمال تغییرات و یا سفارشی نمودن آن متناسب با خواسته استفاده كنندگان توسط كارشناسان فراهم میگردد . شاید موضوع جالب باشد كه انسان چرخ را اختراع كرد ما دیگر چرخ اختراع نكنیم و به فكر تكمیل آن باشیم!!!
در حال حاضر نرم افزارهایی به بازار آمدهاند كه علاوه براینكه به صورت نرم افزار رایگان Free Hardware عرضه میشوند ؛ همراه با كد سورس و منبع آن ارایه میشوند بعبارتی در نرمافزارهای Open Source علاوه بر نسخه ترجمه شده، كد اولیه نیز در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. با در اختیار داشتن كد اصلی برنامه؛ امكان اعمال تغییرات و یا سفارشی نمودن آن متناسب با خواسته استفاده كنندگان توسط كارشناسان فراهم میگردد . شاید موضوع جالب باشد كه انسان چرخ را اختراع كرد ما دیگر چرخ اختراع نكنیم و به فكر تكمیل آن باشیم!!!
نرم افزارهای متن باز اپن سورس؛ Open Source چیست ؟
برای تهیه و تولید یك نرم افزار باید ابتدا برنامه نویسان با بهرهگیری از كدهایی موسوم به كدهای زبان برنامه نویسی مانند سی ؛ پاسكال ؛ ویژوال بیسیك و..... را با منطق خاص و به ترتیب منطقی كنار هم قرار دهند پس از آن كد برنامه را تست و خطاگیری نموده و در نهایت آن را كامپایل میكنند یعنی ترجمه میكنند به گونهای كه شما بتوانید آن را در هر كامپیوتر و سیستم عامل خاص اجرا كنید اكثر نرم افزارهای بدین گونه هستند اعمال تغییرات دلخواه در اكثر برنامههای ترجمه شده، امری بسیار مشكل و گاها" غیر ممكن است به دلیل اینكه شما به سورس و كد منبع آن دسترسی ندارید اما در حال حاضر نرمافزارهایی به بازار آمدهاند كه علاوه براینكه به صورت نرم افزار رایگان
Free Hardware عرضه میشوند ؛ همراه با كد سورس و منبع آن ارایه میشوند بعبارتی نرم افزارهای
Open Source در اینگونه نرمافزارها علاوه بر نسخه ترجمه شده، كد اولیه نیز در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. بدین ترتیب امكان اعمال تغییرات و یا سفارشی نمودن آن متناسب با خواسته استفاده كنندگان، فراهم میگردد. ایده ارایه چنین نرمافزارهایی چیست شاید زیباترین ایده موضوع باشد كه چرخ را انسان اختراع كرد ما دیگر چرخ اختراع نكنیم و به فكر تكمیل آن باشیم.
اكثر نرم افزارهائی را كه شما تهیه و یا از طریق اینترنت Download مینمائید، صرفا" به صورت نسخههای ترجمه شده و آماده اجراء در اختیار شما قرار میگیرند . ترجمه، فرآیندی است كه در آن كد برنامههای نوشته شده توسط برنامهنویسان كه از آنان به عنوان كد اولیه ( Source Code ) یاد میشود، پس از استفاده از برنامههای خاصی موسوم به كمپایلرها به بگونهای ترجمه میشوند كه توسط كامپیوتر قادر درك باشند. اعمال تغییرات دلخواه در اكثر برنامههای ترجمه شده، امری بسیار مشكل و گاها" غیر ممكن است. اكثر تولید كنندگان نرم افزار از ویژگی فوق به منظور صیانت و حفاظت از كدهای نوشته شده، استفاده مینمایند . نرم افزارهای Open Source نقطه مقابل رویكرد فوق میباشند . در اینگونه نرم افزارها علاوه بر نسخه ترجمه شده، كد اولیه نیز در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. افرادیكه از ایده Open Source حمایت می نمایند بر این اعتقاد هستند كه با اجازه دادن به اشخاصی كه علاقه مند به تغییر كد اولیه می باشند ، امكان استفاده مفیدتر از برنامه فراهم و احتمال بروز خطاء در آنان، كاهش خواهد یافت .
ویژگی نرم افزارهای متن باز Open Source : توزیع رایگان این نوع برنامهها، ممكن است به عنوان بخشی همراه یك بسته نرمافزاری ارائه شوند كه به متقاضیان فروخته میشوند.كد منبع میبایست بهمراه نرمافزار، ارائه گردد. هر شخص میبایست اجازه تغییر كد اولیه برنامه را داشته باشد. نسخههای اصلاح شده را میتوان مجددا" توزیع نمود. به مجوز سایر نرم افزارها نیاز نخواهد بود .
نگاهی به تاریخچه سیستم عامل لینوكس یك نرم افزار متن باز واقعی
بد نیست اشارهای به یك مثال واقعی در دنیای نرمافزارهای Open Source داشته باشیم. در سال 1991، Linus Torvalds ، دانشجوی دانشگاه هلسینكی فنلاند یك سیستم عامل جدید مبتنی بر Minix ( اقتباس شده از یونیكس) را ایجاد كه نام آن را لینوكس ( Linux ) گذاشت. وی نسخه شماره 0.02 لینوكس را بر اساس
GNU General Public License كه شامل تعاریف قانونی جامعی در خصوص نرم افزارهای
Open Source است ، ارائه نمود . تعداد زیادی از افراد در سرتاسر جهان اقدام به Download لینوكس و استفاده از آن نمودند. گروهی زیادی از افراد فوق خود برنامه نویسان حرفهای بودند كه توانائی انجام تغییرات مورد نیاز در لینوكس را داشتند. Torvalds ، نسخههای اصلاح شده توسط سایر برنامه نویسان را دریافت و با لحاظ نمودن تغییرات، در سال 1994 نسخه شماره یك لینوكس را عرضه نمود .
یك نكته نگران كننده در خصوص نرمافزارهای Open Source، فقدان ضمانت و پشتیبانی فنی از آنان است . با توجه به این موضوع كه همواره امكان و یا بهتر بگوئیم مجوز اعمال تغییرات و یا اصلاحات در این نوع نرم افزارها وجود دارد ، تقریبا" حمایت از آنان غیر ممكن و یا مشكل خواهد بود. بدین دلیل برخی از شركتهای حامی نرمافزارهای Open Source با توجه به ارائه سرویس خدمات و پشتیبانی اینگونه نرمافزارها ، اقدام به فروش آنان مینمایند.
مثلا" نرمافزار Red Hat در سال 1994 توسط Official Red Hat Linux عرضه گردید. نرمافزار فوق رایگان نبوده و متقاضیان میبایست هزینه استفاده ( مالكیت) از آن را پرداخت نمایند. مهمترین ویژگی Red Hat ، امكان پشتیبانی فنی از آن است. برای اغلب سازمانها و موسسات تضمین حمایتهای فنی و پشتیبانی یكی از عوامل مهم تصمیمگیری در خصوص خرید لینوكس در مقابل Download نمودن آن به صورت رایگان میباشد. علاوه بر Red Hat ، شركتهای متعدد دیگری نیز اقدام به عرضه لینوكس با توجه به سیاستها و دیدگاههای خاص خود نمودهاند .در این رابطه نرمافزارهای متعددی با محوریت لینوكس نیز طراحی و پیادهسازی شده است .
نمونههای نرمافزارهای متن باز مرورگر اینترنتی مولیزا Mozilla (با هسته مرورگر Netscape)، سرویس دهنده وب آپاچی Apache ، زبان اسكریپت نویسی وب (زبان تحت وب) پرل PERL و فرمت فایلهای گرافكیی PNG، نمونههائی در زمینه متن بازها بوده كه بر اساس ایده Open Source طراحی و پیاده سازی شدهاند .