امروزه یكی از شاخصهای توسعه جوامع تعداد كاربران اینترنت پرسرعت ADSL است و ایران در این زمینه در رتبه پایینی حتی در منطقه خاورمیانه قرار دارد. كیفیت نامناسب خدمات اینترنتی در كشور باعث شده كه بهرغم تلاشهای زیادی كه از طرف دولت و بخش خصوصی برای ارائه اینترنت پرسرعت به كاربران صورت گرفته در خوشبینانهترین حالت فقط ۱۰۰هزار كاربر خطوط اینترنت پرسرعت ADSL در كشور وجود دارد كه در مقایسه با میانگین جهانی رقم بسیار ناچیزی است.
مدیرعامل شركت مخابرات خراسان رضوی در خصوص تعداد كاربران اینترنت پرسرعت ADSL در مشهد گفت: بیش از 800 هزار و778 نفر در مشهد از خدمات اینترنت استفاده میكنند كه از این تعداد تنها چهار درصد از اینترنت پرسرعت ADSL بهره میبرند.مهندس علی كارگزار با بیان اینكه تعداد كاربران اینترنت پرسرعت ADSL در مشهد 227 هزار و254 نفر است، گفت: تعداد كاربران اینترنت در استان خراسان رضوی نیز یك میلیون و838 هزارو 943 نفر گزارش می شود.
وی با بیان اینكه وضعیت اینترنت در تهران، مشهد و اصفهان بهتر از نقاط محروم مثل ایلام و سیستان بلوچستان است، افزود: اغلب كاربران اینترنت در مشهد و كل استان از Dial up (اینترنت هوشمند) استفاده میكنند كه سرعت پایینی دارد.
وی با اشاره به سرعت پایین اینترنت در مشهد گفت: شركتهای ISP پهنای باند كمی را بین تعداد زیادی كاربر تقسیم میكنند كه موجب میشود سرعت اینترنت كاهش یابد.
وی در ادامه گفت: تاكنون 68 هزار و 698 پورت ADSL در مشهد نصب شده كه در كل 137 هزار و369 مگابایت ظرفیت دارد.
مخابرات عامل اصلی سرعت پایین
بر اساس این گزارش، در حالی كه مدیرعامل شركت مخابرات خراسان رضوی شركتهای ISP را عامل كندی سرعت اینترنت عنوان میكند، رییس كمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه خراسان رضوی عامل اصلی در این زمینه را وزارت ارتباطات می داند كه باید پهنای باند وسیعتری را برای كشور فراهم كند.حسین نیكبین با تاكید براینكه هزینه پهنای باند در ایران گران است، گفت: هیچ كاربری حاضر نیست برای اینترنت، ماهانه مبلغ 150 تا 200 هزار تومان هزینه كند و ما چارهای نداریم جز اینكه پهنای باند را به اشتراك بگذاریم. وی تصریح كرد: پهنای باند معادل یك مگ، در كشورهای خارجی برای هر خریدار 20 دلار است، در حالی كه در ایران قیمت 40 برابر این رقم است.
وی با تاكید بر انحصاری بودن پهنای باند اینترنت در دست مخابرات گفت: مخابرات تقریبا دو و نیم برابر ارزش خدمات ارائه شده از ما پول دریافت میكند.نیك بین خاطرنشان كرد: مشتركان برای سرعت پایین اینترنت از ما شكایت میكنند و فكر میكنند كه ما گران فروشی میكنیم؛ در حالی كه اگر اینترنت از انحصار مخابرات خارج شود، قیمتها كاهش و كیفیت خدمات افزایش پیدا میكند.
سیاست یك بام و دو هوا
رییس سازمان نظام صنفی رایانه خراسان رضوی نیز معتقد است: شركت مخابرات كه مدعی است شركتهای خصوصیISP عامل سرعت پایین اینترنت است، خود نیز ISP است. مهندس عیسی نجفی افزود: سازمان تنظیم مقررات، برای كلیه شركتهای ارائهدهنده اینترنت پرسرعت مقرر كرده كه هیچ شركتی حق ندارد به مشتركان عادی سرعتی بیش از 128 كیلو بایت را ارائه كند.
وی با بیان اینكه سازمان تنظیم مقررات منفك از مخابرات و وزارت ICT است، گفت: این سازمان قوانین خود را بر اساس قانون مصوب كشور و دستگاههای امنیتی برای شركتهای خصوصی ارائه میكند. وی با تاكید بر اینكه با این سرعت اینترنت توسعه تجارت الكترونیك امكانپذیر نیست، تصریح كرد: به عنوان بخش خصوصی موظفیم با قوانین سازمان تنظیم مقررات پیش برویم و اجازه نداریم اینترنت با سرعت بیشتری را در اختیار مشتركان قرار دهیم.
وی ادامه داد: امكانات سختافزاری ما در نواحی تحت پوشش مخابرات نصب شده و نمیتوانیم از قوانین و نظارت آنان فاصله بگیریم.وی در ادامه با انتقاد از اینكه بخش خصوصی در زمینه اینترنت هزینههای زیادی را متقبل شده گفت: در سالهای گذشته بخش خصوصی هنوز در مراحل اولیه اینترنت DIAL UP و تلفنی بود كه این سیستم در جهان منسوخ شد، سپس به دنبال اینترنت هوشمند رفتیم كه متاسفانه دو سال است، مخابرات مطالبات شركتهای خصوصی را پرداخت نكرده كه این مساله مشكلات مالی زیادی را برای شركتها بهوجود آورده است و اكنون نیز در خصوص ADSL با مشكلات زیادی روبهرو هستیم.
به گفته وی، فیلتر برخی سایتها نیز كه از كانالهای مختلفی میگذرد بر كاهش سرعت و كیفیت اینترنت تاثیر نامطلوبی دارد.
وی در پایان تصریح كرد: در مجموع چیزی به عنوان اینترنت پرسرعت و مطلوب در كشور نداریم و دولت میبایست رویكرد خود را در زمینه اینترنت عوض كند.
محدودیت سرعت برای كاربران خانگی
رییس انجمن شركتهای اینترنتی نیز با تاكید بر سرعت پایین اینترنت در سرویس دایال آپ برای مصارف كاربران خانگی گفت: با سرعت فعلی اینترنت فقط میتوان كارهای محدودی انجام داد و عملا استفاده از بسیاری از كاربردهای این شبكه مانند آموزش الكترونیكی امكانپذیر نیست. مسعود ریاضیات ضمن اشاره به بحث ایجاد دولت الكترونیكی در كشور اظهار كرد: دولت گامهایی برای ایجاد دولت الكترونیك، تجارت الكترونیك و دانشگاههای مجازی برداشته، اما با محدودیت سرعت برای كاربران خانگی كه بخش عمدهای از مخاطبان این طرحها هستند نمیتوان به فرهنگسازی برای استفاده از این برنامهها پرداخت.
وی ادامه داد: اینترنت، مهمترین عامل توزیع و نشر دانش در دنیا است؛ در حالی كه یك دانشگاه در یكی از روستاهای سوئد دارای حداقل یك «ترا» بیت پهنای باند اینترنت است، دانشجویان ما حتی در بهترین دانشگاهها به دلیل سرعت پایین به زحمت میتوانند از امكانات آموزش مجازی و الكترونیكی استفاده كنند.
به نظر میرسد كه متولیان امر باید با فراهم كردن ظرفیت بالای پهنای باند اینترنت برای كشور، سامان دهی شركتهای ارائهدهنده خدمات اینترنتی، كاهش قیمت اینترنت، اعمال نظارتهای موثر از طرف انجمنهای ذیربط، به روز كردن تجهیزات مخابراتی و حذف محدودیتهای فعلی به افزایش سرعت و كیفیت اینترنت برای كاربران نهایی بپردازند.