همراه اول از اسفند ماه سال گذشته طرح بهینه سازی شبكه خود را در شهر تهران اعلام كرد و برای افت كیفیت شبكه در برخی مواقع هشدار داد. البته قرار بود بهینه سازی شبكه تلفن همراه تا اردیبهشت 88 به اتمام برسد و پس از آن مشتركان طعم خوش صحبت كردن بدون قطع و وصلی با تلفن همراه را بچشند. اما این اتفاق به وقوع نپیوست و بهینه سازی این شبكه تا شهریور ماه به طول انجامید. پس از آن نیز مسئولان همراه اول از اجرای فاز دوم بهینه سازی خبر دادند و اعلام كردند این طرح تا اسفند ماه امسال به طول می انجامد.
تاكنون خبری مبنی بر اتمام طرح بهینه سازی شبكه همراه اول از سوی مسئولان اعلام نشده اما چندی است كه شبكه تلفن همراه بیش از پیش دچار اختلال شده و به تعبیری مشتركان این كالای ارتباطی را با مشكلات عدیده ای مواجه كرده است.
تداخل و خط رو خط های مكرر، قطعی حین مكالمه، بوق های اشغالی مداوم، عدم ارسال به موقع پیام كوتاه و خارج شدن از شبكه از جمله مشكلاتی است كه شاید به دلیل همین بهینه سازی مشتركان را درگیر كرده است.
اختلالات سوغات چشم بادامی ها
برخی كارشناسان به روز نبودن تجهیزات در شبكه تلفن همراه را دلیل این مشكلات عنوان می كنند و برخی دیگر نیز معتقدند تجهیزاتی كه با كیفیت پایین از برخی كشورها نظیر چین وارد می شود باعث شده است ارتقای این شبكه با جایگزینی فناوری های بدون كیفیت صورت بگیرد.
دكتر مسعود شفیعی معاون اسبق وزارت ارتباطات با تایید بروز اختلالات در شبكه تلفن همراه در چند هفته اخیر گفت: چند روزی است كه به عنوان یك مشترك در استفاده از تلفن همراه خود با وقایع عجیب و غریبی مواجه می شوم. بوق های اشغال كه تاكنون نظیر آن در شبكه شنیده نمی شد، پیام های بی ارتباط از اپراتورهای مختلف، خط رو خط و اشكال در برقراری تماس موفقیت از جمله این وقایع است.
وی با بیان اینكه اظهارنظر در مورد كیفیت شبكه تلفن همراه كار دشواری نیست و تمامی مشتركانی كه روزانه با این وسیله در ارتباط هستند می توانند در این مورد اظهارنظر كنند می افزاید: تماس با تلفن همراه یكی از كارهای ضروری روزانه مشتركان است و بروز مشكل در این ارتباط گیری می تواند ضررهای بسیاری را برای مشتركان به همراه داشته باشد.
این عضو هیئت علمی دانشكده برق دانشگاه امیركبیر با اشاره به استفاده بیشتر مشتركان از تلفن همراه در این برهه زمانی با توجه به روزهای پایانی سال معتقد است: شاید یكی از دلایل اختلالات شبكه مربوط به تغییر رفتار مشتركان در برخی از نقاط شهر باشد. اما آنچه كه باید بیشتر به آن توجه شود تجهیزات استفاده شده و خریداری شده در این شبكه است. تجهیزات مخابراتی از كشور چین به كشور ما وارد می شود و باید دید كه این انتقال فناوری در چه سطحی انجام می گیرد.
شفیعی می گوید: تجهیزات مخابراتی در كشور چین دارای رتبه بندی است و باید مسئولان برای استفاده از تجهیزات مناسب این شبكه آموزش لازم را ببینند تا بتوانند انتخاب درستی در این مورد داشته باشند. به نظر می رسد اكثر تجهیزات كه در شبكه استفاده می شود دارای نقص است و باید تولیدكنندگان در مورد مشكلات این تجهیزات پاسخگو باشند.
وی معتقد است مطابق با رشد فناوری باید ابزارهای پیشرفته در شبكه تلفن همراه استفاده شود اما این نكته نیز نباید نادیده گرفته شود كه تجهیزات تولید شده استاندارد خاص خود را در بازار جهانی دارند و دارای رتبه بندی هستند كه باید مسئولان از سطح بالای این تجهیزات تولید شده استفاده كنند.
اختلالات تناوبی در كارنامه وزیر
در همین حال رئیس كمیته تحقیق و تفحص از عملكرد مخابرات در مجلس شورای اسلامی استفاده گسترده مخابرات از تجهیزات نامرغوب چینی را عامل اختلالات شبكه تلفن همراه عنوان كرده و گفته است: براساس شواهد به دست آمده استفاده از تجهیزات نامرغوب چینی برای توسعه شبكه تلفن همراه علت عمده اختلالات این شبكه است كه اگر شركت مخابرات تا پایان سال این تجهیزات را از شبكه حذف نكند یا درصدد اصلاح وضع موجود برنیاید این موضوع به عنوان یك سئوال جدی از وزیر مطرح خواهد شد.
نادر قاضی پور با تاكید بر اینكه خرید این دستگاهها از طریق مراجع ذیصلاح و تایید مراجع مربوطه نبوده و بخشی از دستگاههای وارداتی چینی و نامرغوب است كه در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرد، تصریح كرد: متاسفانه بحث اختلال شبكه در تمام ساعات روز و به صورت تناوبی ادامه دارد بنابراین نمی توان علت آن را وجود ترافیك زیاد شبكه در طول روز عنوان كرد زیرا اگر این گونه باشد این اختلال باید در ساعاتی از روز افزایش یابد و در ساعات شب كاهش پیدا كند اما ادامه این اختلال در همه ساعات شبانه روز قطعا به یك عامل فنی كه همان تجهیزات نامرغوب چینی است بازمی گردد. متاسفانه این موضوع در طول روز بسیار اتفاق می افتد كه برقراری ارتباط از طریق تلفن ثابت با همراه و یا تلفن همراه با همراه با سختی هایی مواجه می شود به طوری كه ما هم به عنوان نماینده مردم در مجلس كه بیشترین ارتباط را با مردم از طریق تلفن برقرار می كنیم اغلب برای برقراری این ارتباط دچار مشكل هستیم.
به اعتقاد عضو كمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی بحث اختلالات شبكه به عنوان یك سئوال جدی از وزیر ارتباطات مطرح خواهد شد.
وی ادامه داد: البته این موضوع در طرح تحقیق و تفحص از عملكرد شركت مخابرات لحاظ نشده بوده است اما در این رابطه بندی به گزارش تحقیق و تفحص از عملكرد مخابرات اضافه شد. از طرفی این موضوع در كمیسیون صنایع و معادن نیز مورد بحث قرار گرفته است و چنانچه تا پایان سال اختلالات شبكه برطرف نشود به عنوان یك سئوال از وزیر مطرح خواهد شد.
به گفته وی متاسفانه مخابرات به موازات افزایش تعداد مشتركان هیچ گام مناسبی برای ارتقای سطح كیفی خدمات تلفن همراه برنداشته در حالی كه این حق مردم است كه وقتی برای استفاده از یك فناوری هزینه پرداخت می كنند بتوانند بهره برداری مناسبی از آن داشته باشند نه این كه موقعیت به قدری حاد و نامناسب باشد كه عطایش را به لقایش ببخشند.
مهر استاندارد بر شبكه تلفن همراه
اما داوود زارعیان مدیركل روابط عمومی شركت مخابرات ایران در مورد وجود تجهیزات نامرغوب و بدون كیفیت چینی در شبكه تلفن همراه كشور نظر دیگری دارد و معتقد است یكی از نكاتی كه در حوزه تجهیزات مخابراتی وجود دارد بحث استاندارد است. به نحوی كه معمولا در شبكه ها از تجهیزات دارای استاندارد استفاده می شود و تجهیزات بدون استاندارد از سوی هیچ كشوری خریداری نمی شود.
وی با بیان اینكه ممكن است برخی تجهیزات در شبكه قدیمی باشند اما این به معنای غیر استاندارد بودن آن نیست می گوید: اینكه بگوییم كالاهای مخابراتی كه از كشور چین وارد كشور ما می شوند نامرغوب و غیر استاندارد هستند اصلا درست نیست. محصولات مخابراتی چین در بخش تلفن همراه، ثابت و دیتا در بیش از 120 كشور جهان استفاده می شود و تولیدكنندگان این كشور در بسیاری از كشورها نمایندگی دارند.
زارعیان اضافه می كند: شركتهای چینی در سال 2009 حدود 40 میلیارد دلار صادرات تجهیزات مخابراتی داشته اند كه یك دهم این مقدار نیز مربوط به كشور ما نبوده است پس نمی توان گفت تجهیزات چینی مشكل اختلالات شبكه تلفن همراه كشور است.
مدیركل روابط عمومی شركت مخابرات ایران در مورد استفاده از تجهیزات تولید داخل در شبكه تلفن همراه نیز معتقد است این تجهیزات با رعایت نكات لازم در مورد استانداردسازی در شبكه استفاده خواهند شد.
زارعیان توسعه شبكه، وجود بار ترافیكی در برخی از مناطق و وضعیت جغرافیایی شهر تهران را از جمله دلایل اختلالات این شبكه عنوان می كند و می گوید: مخابرات در صدد حل این مشكلات است.
تعلل نیروی انسانی عامل اختلالات
احمد رضایی كارشناس مخابرات تعلل نیروی انسانی را عامل اختلالات شبكه تلفن همراه عنوان می كند و معتقد است: بیش از 99 درصد اختلالاتی كه در مكالمه مشتركان در شبكه تلفن همراه و ثابت بروز می كند مربوط به خطای نیروی انسانی است.
وی می گوید: تجهیزات چینی به مراتب بهتر از تجهیزات داخلی است و اینكه گفته می شود مشكل عمده در اختلالات شبكه تلفن همراه مربوط به تجهیزات نامرغوب از این كشور است نمی تواند دلیل درستی باشد.
این كارشناس با اشاره به بروز اختلالاتی همچون برگشت صدا حین مكالمه، دریافت سكوت و یا صداهای دیگر از كانال های مختلف در زمان برقراری ارتباط می گوید: بی دقتی كاركنان مجموعه و عوامل نیروی انسانی باعث بروز این اشتباهات می شود. نیروی انسانی جابجایی كانالهای ارتباطی را درست تعریف نمی كند و این باعث می شود كه ارتباطات به اشتباه برقرار شود و یا معضلاتی چون خط رو خط پیش آید.
وی اضافه می كند: شركت مخابرات ایران به جای تجهیز شبكه به سیستمهای جدید باید نسبت به تجهیز نیروی انسانی در این شبكه مبادرت ورزد تا خطای این بخش كمتر شده و بسیاری از مشكلات این شبكه رفع شود و سرویس دهی بهتری صورت گیرد.
اما صرفنظر از تمامی این مباحث آنچه كه حق مسلم مشتركان تلفن همراه است برقراری ارتباطی با كیفیت و به دور از هر گونه اختلالات و مشكل است و ارائه آمار و ارقام در بهبود این شبكه دردی را از مشتركان تلفن همراه كه هر روز با این معضل روبرو هستند دوا نمی كند. مشتركان تنها زمانی آمار و ارقام توسعه و بهبود شبكه را خواهند پذیرفت كه موبایلی كه در دست دارند بدون هیچ دغدغه ای یك مكالمه بدون خط رو خط و بدون قطعی و وصلی های مداوم را برای آنها به همراه داشته باشد.