اكنون كه طرح هدفمندسازی یارانهها به مراحل جدی تصویب خود نزدیك میشود به نظر میرسد كه بد نباشد تا با بررسی آثار و تبعات آن در حوزه مخابرات و ارتباطات در این زمینه خود را آماده كنیم.
اكنون كه طرح هدفمندسازی یارانهها به مراحل جدی تصویب خود نزدیك میشود به نظر میرسد كه بد نباشد تا با بررسی آثار و تبعات آن در حوزه مخابرات و ارتباطات در این زمینه خود را آماده كنیم. در نگاه اول شاید به نظر برسدكه در مطالعه این طرح اشارهای به برداشتن یارانه از حوزه مخابرات نشده و خوب دلیل آن نیز واضح است. این كه دولت هیچگونه یارانهای به مخابرات و ارتباطات اعطا نمیكند. پس خیالمان راحت شدكه قیمت تلفن ثابت، همراه، ADSL، اینترنت و دیگر خدمات ارتباطی افزایش نخواهد داشت. این سخن درست مانند این است كه بگوئیم اگر بنزین گران شد من هیچ ناراحت نمیشوم برای این كه خودرو ندارم.
همان طوركه همه میدانند بخش مخابرات رابطه تنگاتنگی با برق دارد.كلیه سامانههای سوئیچ، انتقال، تقویت كننده، تجهیزات ارتباط ماهوارهای،رایانهها و ... در شبكه بهم پیوسته ارتباطات، با نیروی برق كار میكند. در صورتی كه با از بین رفتن یارانهها هزینه برق مصرفی تأسیسات و تجهیزات مخابرات حدود هشت تا ده برابر شود و با توجه به این كه در هزینه تمام شده هر خدمات مخابراتی بخش الكتریسته آن حدودا بین 20 تا 35 درصد ازكل قیمت آن خدمات را در بر میگیرد تأثیر فقط قیمت برق روی خدمات مخابراتی حدودا معادل دو تا سه برابر قیمت كنونی خواهد بود. از آنجا كه در جامعهای كه از لحاظ اقتصادی شبكهای به هم پیوسته است هیچگونه حركتی را نمیتوان مستقل مطالعه كرد، مواردی كه گفته شد، فقط تأثیرات مستقیم نیروی برق است. با توجه به اثرات غیرمستقیم این نسبت بیشتر خواهد شد،كه به آن در ادامه خواهیم پرداخت. در بخش انرژی پس از برق مؤثرترین عامل گاز و گازوئیل است كه عامل تحرك نیروگاههای مراكز و ایستگاههای داخل و خارج از محدوده شهری است. به دلیل این كه سامانههای مخابرات هیچ گاه نباید ازكار بیافتند و یا وقفهای در عملكرد آنها پیش بیاید و باز به دلیل این كه برق شهری امكان قطع و وصل شدن دارد، در هر مركز و ایستگاهی نیروگاهی وجود داردكه با گازوئیل كار میكند. و در زمان نبودن یا قطع برق، نیروی لازم برای سامانهها را تأمین میكند واضافه بر آن تأمین سامانه گرمایش ساختمانها و مكانهای سرد و دیگر مناطق هنگام زمستان میزان فوقالعاده زیادی مصرف سوخت را میطلبدكه با گران شدن آن این هزینه را كه بخش عمدهای از هزینههای مخابرات است بالا برده و روی قیمت خدمات تأثیر میگذارد. مسئله مهم دیگر سوخت خودروهای مخابراتی است خودروهائی جهت جابجایی كاركنان، اعزام مأموران به ایستگاهها، حمل و نقل بارها و تجهیزات مخابراتی، حمل امكانات جهت مأموران ساكن در ایستگاههای دوردست، ماشینهای سنگین جرثقیل برف روب و ... این خودروها با هزینه سوخت سه یا چهار برابر هزینه سنگینی را به خدمات مخابراتی تحمیل میكنند.
در بخش دیگر عواملی به جزء عوامل بالا را كه مستقیما و به طور محسوس بر قیمت ارتباطات مؤثر هستند میتوان به این صورت دید. سامانه ارتباطی كشور مانند سامانههای دیگر همان طوركه تولیدكننده خدمات است خود نیز دریافت كننده خدمات زیادی است. در اثر برداشتن یارانه از موارد مشخصی نرخ خدمات دریافت شده توسط بخش مخابرات بالا میرود كه این، هزینه مخابرات را زیاد میكند و در نتیجه برای ایجاد تعادل قیمت خدمات مخابراتی نیز بالا خواهد رفت. دیگر نیازی نیست كه عنوان شودكه آب، مواد غذائی، مواد شوینده و دیگر عوامل چه تأثیری بر خانواده مخابرات میگذارد. افزایش هزینه كاركنان این بخش كه در نهایت بایستی با ترمیم حقوق شان جبران شود نیز تأثیر دیگری بر قیمت خدمات میگذارد.
در این گفتار قصد بر نقد و یا بررسی طرح تحول اقتصادی و یا هدفمندكردن یارانهها نداشتیم. آنچه در نظر بود فقط بررسی تأثیرات این طرح بر حوزه مخابرات بودكه امید است طراحان و مجریان این طرح را در طراحی بهتر و اجرای صحیح آن كمك كند.